‘मुनलाइट्’ को चमक

सुशील पौडेल,चैत्र १२, २०७३

अोस्कारका नामले बढी चिनिने एकेडेमी अवार्ड यसको गरिमाकै कारण प्रख्यात छ। पछिल्ला दुई संस्करणमा भएका आन्तरिक गडबडीका कारण पनि यो बढी चर्चित बन्यो। गत वर्ष रंगका आधारमा अश्वेत कलाकारप्रति असहिष्णु रहेको आरोप लगाउँदै ठूलो खेमाले अवार्ड सेरेमोनी नै बहिष्कार गर्‍यो। तर ८९ औं संस्करणको यस पटकको ओस्कारमा भने पूरापूर अश्वेत कलाकारको अभिनय रहेको फिल्म मुनलाइटलाई उत्कृष्ट फिल्मको अवार्ड घोषणामै गम्भीर त्रुटि गरिंदा खल्लो बन्न पुग्यो। उत्कृष्ट फिल्मको घोषणाका लागि गलत विधाको खाम दिइँदा ‘ला ला ल्यान्ड’ क्षणभरका लागि विजयी बन्यो। यसका टिमका तीन सदस्यले त धन्यवाद मन्तव्य पनि दिन भ्याइसकेका थिए। पछि घोषणा सच्याइयो र ट्रफी ‘मुनलाइट’ लाई दिइयो।

उत्कृष्ट फिल्मका लागि भएको गलत घोषणाले उत्पन्न असजिलो त केही दिनपछि नै सेलायो तर उत्कृष्ट फिल्मको उपाधि ‘मुनलाइट’ लाई किन भन्ने प्रश्न महिना दिन बितिसक्दा पनि अझै सेलाएको छैन। ओस्कार इतिहासमै सर्वाधिक १४ विधामा मनोनीत मात्रै नभई मुख्य विधासहितमा वर्चस्व राखेको ‘ला ला ल्यान्ड’ ले किन पाएन? 
ओस्कारको पूर्वअनुमानका रूपमा हेरिने बाफ्टादेखि क्रिटिक्स च्वाइस र गोल्डेन ग्लोब अवार्डमा मात्रै नभई प्रोड्युसर गिल्ड र डाइरेक्टर गिल्डले समेत ‘ला ला ल्यान्ड’ लाई ओस्कारको पूर्वसन्ध्यामा उत्कृष्ट फिल्म घोषित गरेका थिए।
एक प्रतिष्ठित मिडियाले त केही आधारहरू पेस गर्दै भनेको थियो, ‘यस पटक ‘ला ला ल्यान्ड’ को ओस्कार जित अकाट्य छ।’ त्यसमा भनिएको छ, ‘यदि ‘ला ला ल्यान्ड’ बाहेक अरू कुनै पनि फिल्मले बेस्ट पिक्चरको अवार्ड जित्नु भनेको सबैभन्दा ठूलो खिन्नताको क्षण हुनेछ। जुन सेरेना विलियम्सले ग्रान्डस्लाम गुमाउँदा उनका फ्यानमा पर्ने चोट अथवा गोल्डेन स्टेट वारियर्सलाई कुनै सामान्य टिमले जित्दा बास्केटबलका फ्यानमा आउने खिन्नताजस्तै हुनेछ।’ तर अनुमान सधैं सत्य हुँदैन। ‘ला ला ल्यान्ड’ का लागि गइसकेको उत्कृष्ट फिल्मको ओस्कार ‘मुनलाइट’ ले खोस्न सफल भयो।
ओस्कारमा मतदान प्रक्रियाबाट विजयी फिल्म छनोट गरिन्छ। ओस्कारको मतदान भनेको निर्दयी तवरको इमानदार प्रक्रिया 
हो भन्ने टिप्पणी पनि गरिन्छ। गत वर्ष 
पनि लाइमलाइटमा रहेको लियोनार्दो डिक्याप्रियो स्टारर ‘द रेभेनेन्ट’ ले उत्कृष्ट फिल्मको ओस्कार जित्ने धेरैको अनुमानलाई ‘स्पटलाइट’ ले हत्याएर गलत साबित गरिदिएको थियो।
ओस्कारले इतिहासमै कहिल्यै प्रोग्रेसिभ स्टोरीमा बनाइएका फिल्मलाई पुरस्कृत गर्दैन भन्ने ठूलो आरोप पनि थियो। गत वर्षकै ‘क्यारोल फलिङ टू गार्नर’ होस् वा सन् २००६ को ‘ब्रोकब्याक माउन्टेन्स लस टू क्र्यास’ नै किन नहोस्? ओस्कारले कहिल्यै तिनले भन्न खोजेका कथालाई सुनेन। त्यसैले यस पटक पनि काला जातिको प्रतिनिधित्व गर्ने एक ‘गे’ (समलिंगी) चरित्रको युवकको जीवनलाई तीन तहमा केलाएर भनिएको कथामा आधारित ‘मुनलाइट’ लाई ओस्कारले उत्कृष्ट फिल्म मान्दैन भन्ने ठानिएको थियो। तर ओस्कारले ती सबै टिप्पणीकारका मुखमा बुझो लगाइदिएको त छ। तर अझै पनि दिमागबाट ‘मुनलाइट’ ले कसरी जित्यो भन्ने प्रश्न हटिसकेको भने छैन।
‘मुनलाइट’ मात्र १६ लाख डलर बजेटमा बनेको सानो फिल्म हो। जबकि यसको प्रतिस्पर्धी ‘ला ला ल्यान्ड’ तीन करोड डलरमा बनेको फिल्म हो। त्यसो त सानो बजेटको ‘मुनलाइट’ को २ करोड २० लाख डलरको ग्रस कलेक्सन आफैंमा ठूलो भए पनि ओस्कारको उत्कृष्ट फिल्मको मनोनयनमा परेका फिल्ममा सबैभन्दा कम थियो। तर फिल्मको गुणस्तरलाई कमाइको तराजुले नापेर हेर्न सकिंदैन भन्ने गतिलो उदाहरण पनि यस पटक दिएको छ, ओस्कारले। समालोचकहरू ‘मुनलाइट’ लाई फगत फिल्म मात्रै नभई सिम्फोनीजस्तै वा एउटा कविताका रूपमा चित्रित गर्छन्। सिकागो र लस एन्जल्सका फिल्म क्रिटिक्ससँगै नेसनल सोसाइटी अफ फिल्म क्रिटिक्सले पनि ‘मुनलाइट’ लाई उत्कृष्ट फिल्मको उपाधि दिइनु त्यसैको उपज हुन सक्छ।
न्युयोर्क टाइम्सले ‘मुनलाइट’ लाई केवल वर्ग, रंग र लैंगिक विभेदको विषयमा मात्रै केन्द्रित फिल्मका रूपमा हेर्नु अर्धसत्य हुने ठान्छ। न्युयोर्क टाइम्सका लागि ए ओ स्कट लेख्छन्, ‘सत्य त ‘मुनलाइट’ बच्चालाई पौडिन सिकाउने, पुरानो साथीका लागि पकाएर खुवाउन सिकाउने र छालामा बालुवा लाग्दाको अनुभूति गराउने अनि अँधेरीमा समुद्री तटमा सुनिने छालका आवाज र पहिलो चुम्बनसँगैको नजानिँदो पश्चात्तापका बारेमा वर्णित श्वास बढाउने भावनात्मक फिल्म हो।’ 
फिल्मको मुख्य पात्र स्यारोनले स्कुल तहदेखि नै कालो हुनु, गरिब हुनुको पीडासँगै सबैभन्दा सानो हुनुको हेलत्व आफ्नै साथी सर्कलबाट भोग्छ। पछि उसको समलिंगी भावना, दुव्र्यसनी आमा र लागूऔषध बिक्री गर्ने सरोगेट बाबुसँगका उसका सम्बन्धले पीडाको तहलाई थप उचाइमा लगिदिन्छ। चन्द्रमाको उज्यालोमा नीलो देखिने कालो केटोको कथाले यस पटक ओस्कारलाई नै चम्काइदिएको छ।

पूरा पढ्नुहोस्

‘रक एन्ड रोल’ का पिता

हिमेश,चैत्र १२, २०७३

द रोलिङ स्टोन्स र द बिटल्सजस्ता ब्यान्ड विश्व संगीत क्षेत्रमा खुबै लोकप्रिय छन्। यिनै दुई लेजेन्डरी ब्यान्डबाट प्रभावित भएर अरू धेरै गायक गायिका निस्के। पूरा पढ्नुहोस्

विराजको विरासत !

राजु घिसिङ,चैत्र १२, २०७३

फरवार्ड अनिल गुरुङ नेपाली राष्ट्रिय फुटबल टिमका १५ औं कप्तान हुन्। उनको अनुपस्थितिमा विराज महर्जनले गत वर्ष बंगबन्धु गोल्डकपमा ‘आर्मब्यान्ड’ लगाउने अवसर पाएका थिए। उनको नेतृत्वमा नेपाली टिम ढाकामा च्याम्पियन नै भएको थियो। पूरा पढ्नुहोस्

फेवातालदेखि नैनीताल

जमुना वर्षा शर्मा,चैत्र १२, २०७३

पुस्तक भन्दा समाज र पात्र पढेर धेरै कुरा सिकिन्छ।’ माघ १४ गते बिहान फेसबुकमा पहिलो स्टाटस पोस्ट गर्दै लागियो– पश्चिम नेपाल हुँदै भारतको नैनीतालसम्मको यात्रामा।पूरा पढ्नुहोस्

भीमनिधिका दुई घटना

भिमनीधि तिवारी,चैत्र १२, २०७३

१० सालमा नेपाली सामाजिक कहानी (काहिंलो भाग) प्रकाशित भयो। त्यसमा रहेका १६ ओटा कहानीमध्ये ‘ज्योतिषिनी’ शीर्षक पनि थियो। पूरा पढ्नुहोस्

‘लू’ को मियोमा नाटकको दाइँ

विमल आचार्य,चैत्र १२, २०७३

कुरा सुरु अलिकति गन्थनबाटै। नाटकबारे यो मेरो पहिलो सार्वजनिक टिप्पणी हो। लिखित नाटकबारे त यदाकदा टिप्पणी गरिएकै पनि हो तर मञ्चित–प्रदर्शित नाटकबारे छ्वास्सछुस्सबाहेक केही लेखिएन। पूरा पढ्नुहोस्

जन्मदिनका लागि

चैत्र १२, २०७३

हजारौं मानिसहरु छन् यहाँहजारौं आाखाहरु छन् यहाँहजारौं बाटाहरु छन् यहाँहजारौं सपनाहरु पनि छन् यहाँ पूरा पढ्नुहोस्

नयाँ पुरूषको खोज

चैत्र १२, २०७३

ओ पुरूष,तिमीले हेरेका छौ आफ्नै अस्तित्वको ऐना?मलाई हेर,त्यही ऐनाभित्र तिम्रो अस्तित्व देखाउने अवतार हुा मपूरा पढ्नुहोस्

दुइटा पृथ्वी

चैत्र १२, २०७३

पुतलीहरुको निम्तिप्रवेश निषेध लेखेको फूलबारी हुादैनचराहरुको पखेटालाई चाहिादैन पेट्रोलघर बनाउने माटो किन्नु पर्दैन कमिलाहरुलाईमौरीहरुले तिर्नु पर्दैन महको ट्याक्सपूरा पढ्नुहोस्

‘साइँली’ को समाजशास्त्र

बसन्त बस्नेत,चैत्र १२, २०७३

परिवार नियोजनको चेत सर्वत्र फैलिसकेको नेपाली समाजमा अब त साइँला–साइँलीहरू सायदै जन्मेलान्। पूरा पढ्नुहोस्

गैंडालाई पछ्याउँदा

अंगद ढकाल,चैत्र १२, २०७३

हात्ती महोत्सवका लागि काठमाडौंबाट सौराहातिर सोझिँदै गर्दा आँखामा एकसिंगे गैंडा पनि नाचिरहेका थिए। महोत्वसको फोटो त लिनु त मेरो जिम्मेवारी नै थियो, लेन्समा गैंडालाई कैद गर्न उत्तिकै हतारो थियो।पूरा पढ्नुहोस्

मिडिया वार रुम

कमलदेव भट्टराई,चैत्र १२, २०७३

जनीतिमा सोसल मिडियाको बढ्दो प्रभावका धेरै उदाहरणहरू छन् विश्वमा। धेरैले सम्झने उदाहरणचाहिँ दक्षिण पूर्वी देशहरूमा भएका राजनीतिक आन्दोलन, जसलाई अरब स्प्रिङ भनिन्छ, त्यसमा सोसल मिडियाले खेलेको भूमिका हो। पूरा पढ्नुहोस्

पुस्तकालयमा ग्रेट फादर

प्रवीण बानियाँ,चैत्र १२, २०७३

आफ्नो दिवंगत सन्तानको सम्झनामा कुनै मनकारी बाबुले के–के गर्न सक्छन्? धेरै गरे पाटीपौवा बनाउलान्, स्कुल, मठ–मन्दिर तथा सरकारी अड्डालाई जग्गा दान गर्लान्, यस्तै–यस्तै। पूरा पढ्नुहोस्

‘ऐठन’ लाग्ने बाको अनुहार

देवेन्द्र भट्टराई,चैत्र १२, २०७३

भित्तोमा एउटा झुन्डिएको एउटा रंगीन तस्बिरमा छ— परम्परागत शैलीको पहाडी घर।घरको ठेगाना छ—पूरा पढ्नुहोस्

पुनर्जागरणको पर्खाइ

हीरा बिजुली,चैत्र १२, २०७३

मैले यी दिनहरूलाई मेरा मुक्तिका दिनहरू भन्ने गरेको छु। मुक्ति अथवा ठूलाठूला महत्त्वाकांक्षाहरूबाट छुट्कारा पाउनु र आफ्नो अगाडि एउटा सानो दियो बलिरहेको देख्नु। पूरा पढ्नुहोस्

ट्रम्प, पुटिन र नयाँ शीतयुद्ध

चैत्र १२, २०७३

सफ्ट टार्गेट१२ अप्रिल १९८२ मा तत्कालीन सोभियत संघको गुप्तचर निकाय कमिटी फर स्टेट सेक्युरिटी (केबीजी) प्रमुख युरी एन्ड्रोपोभले रोनाल्ड रेगनलाई पुन: अमेरिकी राष्ट्रपति हुनबाट रोक्न सक्रिय बन्न आफूअन्तर्गतका अधिकारीलाई निर्देशन दिए।पूरा पढ्नुहोस्