विचार/विश्‍लेषण

लेनिनसँग च्याट

विमल निभा, आश्विन ७, २०७४
मरेड सरासरी यतातिर आइरहेका थिए । नयाँ कमरेड हुन् । एकाध महिनाअघि नै पार्टी प्रवेश गरेका । पहिले कुनै घोर गैरकमरेडीय पार्टीमा थिए । हाल यतै सशरीर मौजुद रहेका छन् । मेरा पुराना परिचित हुन् ।
पूरा पढ्नुहोस्

जसले विविधताको ऐना देखाइदिए

हरि थापा, आश्विन ७, २०७४
डोरबहादुर विष्टलाई मैले टाढैबाट देखेको हुँ, नजिकबाट भेट्न पाइनँ । २०५२–५३ सालतिर मानवशास्त्र, समाजशास्त्रमा रुचि बढ्दै जाँदा उनी मेरो मानसपटलमा छाए । मैले समाजशास्त्र/मानवशास्त्र औपचारिक रूपमा त पढिनँ तर उनको खोज भने निरन्तर रह्यो ।
पूरा पढ्नुहोस्

त्यो रातो रङ

राजन काफ्ले, आश्विन ७, २०७४
बाटोभरि रगत छ । पत्रकारहरूको क्यामेरा त्यता फर्केका छन् । प्रहरीहरू आफ्नो सञ्चारबाट हतारोमा सूचना आदान–प्रदान गर्दैछन् । यहाँ त ठूलै घटना घटेजस्तो छ भनेर वातावरण आतंकित र अन्योलपूर्ण छ । के हो त ? २०६२–६३ को आन्दोलन सेलाउला जस्तो छ ।
पूरा पढ्नुहोस्

निर्वाचित कुलीनतन्त्रको जगजगी

चन्द्रदेव भट्ट, आश्विन ६, २०७४
भर्खरै सम्पन्न स्थानीय तहको निर्वाचनले नेपाली राजनीतिमा नयाँ तरङ्ग ल्याएको छ । दूरदराजमा बसोबास गरेर जीवनयापन गर्नेहरू अब साँच्चै प्रजातन्त्र र विकासको अनुभूति गर्न पाइनेछ र जीवनयापन गर्न सजिलो हुनेछ भन्ने आश लिएर बसेका छन् ।
पूरा पढ्नुहोस्

गाउँ–नगर समृद्धिको यात्रा

सम्पादकीय, आश्विन ६, २०७४
पुन:संरचना गरेर अधिकारसम्पन्न बनाइएका स्थानीय तहमा जनप्रतिनधि छान्ने चुनाव सकिएको छ । वैशाख ३१, असार १४ र असोज २ गरी तीन चरणमा स्थानीय तहको चुनाव गराइएको थियो ।
पूरा पढ्नुहोस्

चुनावपछिका प्रमुख चुनौती

श्रीकृष्ण अनिरुद्ध गौतम, आश्विन ६, २०७४
स्थानीय तहका लागि तेस्रो चरणको निर्वाचन सम्पन्न भएको भोलिपल्टै परेको संविधान दिवस तीन प्रमुख दलहरू नेपाली कांग्रेस, एमाले र माओवादी केन्द्रका लागि निकै सुखद् हुनपुग्यो । किनभने मधेस केन्द्रित दलहरूको आन्दोलन र भारतद्वारा लगातारको असहयोगका कारण विगत दुई चरणमा रोकिएको प्रदेश २ को स्थानीय तहको निर्वाचन अपेक्षाकृत शान्तिपूर्ण रूपमा सम्पन्न भएको छ ।
पूरा पढ्नुहोस्

विद्यार्थी रूवाएर सांसद हाँसेको दिन

मकर श्रेष्ठ, आश्विन ६, २०७४
सभामुख ओन्सरी घर्ती मगरले संसद्मा शिक्षा ऐन संशोधनको पक्ष–विपक्षको मतदान गराइरहँदा सांसद प्रेम सुवालले गणपुरक संख्यामा प्रश्न उठाए । सभामुखले संसद् सचिवालयका कर्मचारीलाई तीन मिनेटको समय दिएर सांसदको संख्या यकिन गर्न समय दिइन् ।
पूरा पढ्नुहोस्

कमजोरी चिकित्सकको मात्रै ?

डा. सुजितकुमार झा, आश्विन ६, २०७४
‘राज्य कमजोर छ, मेडिकल माफियाको विगविगी छ, प्राविधिक पक्ष डाक्टरतर्फ लाग्छ । मान्छे मरेपछि ५/७ लाखको औषधी मगाउँछ, बिरामी रिफर गर्न मान्दैन, पैसा नपाई लास उठाउन पनि दिँदैन । शक्ति यिनकै हातमा छ ।
पूरा पढ्नुहोस्

हेरेर सिक्ने विद्यार्थीलाई सुनेर सिकाउने शिक्षक

डा. लक्ष्मणप्रसाद ज्ञवाली, आश्विन ६, २०७४
कम्प्युटर शिक्षण आफैमा रमाइलो र अप्ठ्यारो विषय हो । प्राविधिक विषय हुनाले यसको अध्ययन र अध्यापनमा निरसपन हुँदैन । अंग्रेजी वा गणितजस्तो विद्यार्थीले सम्झन अल्छी मान्ने खालको विषय पनि होइन यो । एउटा शिक्षकले जसरी विद्यार्थीलाई गणित पढाउँदा दिक्कलाग्दो हुन्छ, त्यस विपरीत कम्प्युटर पढाउँदा विद्यार्थीहरू बढी रमाउँछन् ।
पूरा पढ्नुहोस्

मुलुकमा मौलाउँदो भ्रष्टाचार

सुशीला कार्की, आश्विन ५, २०७४
४० वर्षअघि वकालत गर्न जाँदा अदालतमा कर्मचारीले जथाभावी लिने, खाने गरेको देखिँदैनथ्यो । सुरु–सुरुमा सबैसँंग खुलेर कुरा गर्न पनि सकिँदैनथ्यो । अझ म त महिला परेँ । मुद्दाका पक्षहरूले रिझाउन दही, दूध कोशेली ल्याइदिए कर्मचारी त्यसैमा रमाउँथे ।
पूरा पढ्नुहोस्

बालबालिकाको भविष्यमा खेलबाड

सम्पादकीय, आश्विन ५, २०७४
सामुदायिक विद्यालयमा कार्यरत अस्थायी शिक्षकलाई व्यवस्थापन गर्न शिक्षा ऐन आठौं संशोधन भएको एक वर्षमै त्यही प्रयोजनका लागि नवौं संशोधन गरिएको छ । सामुदायिक विद्यालयका शिक्षा धराशायी बनाउने गरी नवौं संशोधन नगर्न चौतर्फी आवाज उठ्दै आए पनि त्यसको बेवास्ता गर्दै सरकारले संसद्मा पेस गरेको विधेयक मंगलबार पारित भएको हो ।
पूरा पढ्नुहोस्

संविधानमा अपनत्वको पर्खाइ

चन्द्रकिशोर, आश्विन ५, २०७४
‘नेपालमा लोकतन्त्र किन टिक्दैन ?’ यो प्रश्न फेरि नेपाली समाजमा आफ्नो अनुभव, अनुभूति र दृष्टिकोणका आधारमा तेर्सिन थालेको छ । आखिर कसले टिकाउँछ, लोकतन्त्र ? वा कसरी बन्छ, उन्नत लोकतन्त्र ? राज्यले वरण गरेको पद्धतिले समाजलाई लोकतान्त्रिक बनाउँछ कि लोकतन्त्रप्रतिको अटुट आस्थाले पद्धतिलाई लोकतान्त्रिक बनाउँछ ?
पूरा पढ्नुहोस्

ग्लोबल नेपाली

सुजीव शाक्य, आश्विन ५, २०७४
बैंककको एमबीके मार्केट, खावसान मार्केट वा प्रातुनाम मार्केटतिर जाँदा नेपाली गीत र नेपाली भाषा सुनेर सबै अलिक स्तब्ध हुने गरेको देखिन्छ । भारतीय र नेपाली पर्यटकले मनपराउने बजारहरूमा नेपाली वा हिन्दी बोलेर थाई भाषा पनि बोल्ने, बुझ्ने र बोल्नेसँग किनमेल गर्न कति सजिलो भनेर धेरैले भन्छन् ।
पूरा पढ्नुहोस्