चन्द्रकिशोर का लेखहरु

फ्रेडरिक गेजले आफ्नो विख्यात किताब ‘रिजनालिजम एन्ड न्यासनल युनिटी इन नेपाल’मा पञ्चायती राजनीतिका बेला गाउँस्तरका राजनीतिबारे विशद चर्चा गरेका छन् । त्यसमा त्यतिखेर गाउँघरतिर पञ्चायत कति सक्रिय थियो र त्यसका निर्णय पञ्चायतभित्रै कति मात्रामा गरिन्थ्यो भन्ने कुरा थाहा पाउन एकदमै कठिन भएको उनले आंैल्याएका छन् ।
पूरा पढ्नुहोस्
अर्थात हे इन्द्रियहरूका अधिष्ठाता (कृष्ण) मलाई धर्मको ज्ञान छ, तर मेरो रुझान त्यसतर्फ छैन । मलाई अधर्मबारे थाहा छ, तर म त्यसबाट अलग छैन । महाभारतमा कृष्णले जब दुर्योधनलाई सोधे, ‘तिमीलाई धर्म के हो, अधर्म के हो थाहा छ भने धर्मको आचरण किन गर्दैनौ ?’ यसको जवाफमा दुर्योधनले यही श्लोक फर्काएका थिए ।
पूरा पढ्नुहोस्
एउटा संयोग नै हो कि रूसी क्रान्ति र चम्पारण सत्याग्रहको यो शताब्दी वर्ष हो । सन् १९१७ मा रूसमा वामक्रान्ति भयो, जसले लामो समयसम्म विश्वलाई आकर्षितमात्र गरेनन्, एउटा केन्द्रकै रूपमा त्यसलाई स्थापित गर्‍यो ।
पूरा पढ्नुहोस्
केही वर्षदेखि मधेसी राजनीति उभार लिइरहँदा त्यसको प्रतिपक्षमा उठ्ने प्रश्न हो, मधेसका दलितहरूबारे किन नबोलिएको ? मधेसका दलितहरू अहिले पनि जातीय बनावटमा पिँधमा छन्, उनीहरू मधेसी राजनीतिको सोपानमा खै माथि उक्लिनसकेको ?
पूरा पढ्नुहोस्
‘पहिला–पहिला गाउँमा चोर लाग्दा तिनलाई लखेट्दै दक्षिणतिरको चौरतिर लगिन्थ्यो । कारण के थियो भने त्यो क्षेत्रको जग्गा दलदल थियो । एक ठाउँमा उभिएर हल्लिँदा करिब पाँच विगाहा जतिमा कम्पन हुन्थ्यो । यसरी लखेट्दा चोरहरू भासिन पुग्थे ।
पूरा पढ्नुहोस्
नेपाल जस्तो जातीय, भाषिक, धार्मिक, लैङ्गिक र क्षेत्रीय विविधता भएको देशमा सबैको आवश्यकता, आशा, आकांक्षा र आवाजको प्रतिनिधित्व हुने संवैधानिक अवसर निर्वाचन हो । निर्वाचनमा सबै पक्षको सहभागिता हुनसक्यो भने त्यसले राजनीतिलाई स्थिरता दिन्छ । हामीकहाँ चाहे पञ्चायत होस् या बहुदलकालीन अवस्था दुवै कालमा इतर राजनीतिक शक्तिलाई चुनावबाट पर राख्ने स्थायी सत्ताको मनोवृत्ति रहँदै आएको छ ।
पूरा पढ्नुहोस्