अच्युत वाग्ले का लेखहरु

स्थानीय निर्वाचनको पहिलो चरण अन्तर्गत मुलुकका चारैवटा महानगरसहित २ सय ८३ स्थानीय तहमा सामान्यत: शान्तिपूर्ण रूपले मतदान सम्पन्न भएको छ । गाउँ, सहर सबैतिरका जनताले चुनावमा सहभागी हुन अत्यन्तै ठूलो उत्साह देखाए ।
पूरा पढ्नुहोस्
स्थानीय चुनाव हुनै आँटेको हो । तर, ‘अलिकति’ ले होलाजस्तो छैन । ‘अलिकति’ बल गरे भइ पनि हाल्छ कि ! नेपालमा संविधानत: अढाई दशकदेखि लोकतान्त्रिक व्यवस्था छ । अहिले त्यसमा संघीय गणतन्त्रको विशेषण पनि थपिएको छ ।
पूरा पढ्नुहोस्
‘अमेरिकन ड्रिम’ विविध रङ, सामाजिक संरचना वा भूगोलका राष्ट्रका सपनाहरूको मानक नै नभए पनि प्रेरक हो भन्न सकिन्छ । अमेरिकी स्वतन्त्रताको घोषणामा उल्लिखित ‘जीवन, स्वतन्त्रता र खुसी पछयाउने लगाव’लाई नै अमेरिकी सपनाको आधार मान्नेहरूको कमी छैन । खासगरी सन् १९३१ मा इतिहासकार जेम्स ट्रस्लो आडाम्सले ‘एपिक अफ अमेरिका’ पुस्तकमा यसलाई आधुनिक समाजका मूल्य सुहाउँदोगरी परिभाषित गरेपछि ‘अमेरिकन ड्रिम’ बौद्धिक बहसको आम शब्दावली भएको हो ।
पूरा पढ्नुहोस्
सन् १९९० को दशकको सुरुदेखि विश्वमा लोकतान्त्रीकरणको लहर आयो । त्यस यताका अढाई दशकमा मुलुकको विकास र जनताको जीवनस्तर सुधारमा ल्याउने उपाय र औजारका रूपमा राज्यको संस्थागत क्षमता विश्व अर्थराजनीतिक बहसको केन्द्रविन्दुमा छ ।
पूरा पढ्नुहोस्
नेपालको कूटनीतिक हैसियत लगभग शून्यमै झरेको अनुभव अब आमरूपमै गर्न थालिएको छ । नेपालका लागि अहम् महत्त्वका मुलुक वा बहुराष्ट्रिय निकायस्थित नियोगका कामकारबाहीप्रति सम्बन्धित समकक्षी (काउन्टरपार्ट) ले गर्ने व्यवहार एवं त्यहाँको नेपाली समुदाय र सरोकारवालाको अपेक्षा वा सन्तुष्टि/असन्तुष्टि यस्तो हैसियतका मूल मापक हुन् ।
पूरा पढ्नुहोस्
प्रसिद्ध अमेरिकी राजनीतिशास्त्री एवं हार्वर्ड विश्वविद्यालयका प्राध्यापक स्टयानले हफम्यानले सन् १९६६ मा ‘हठधर्मी वा असान्दर्भिक ? राष्ट्रको भविष्य र पश्चिमी युरोपको मुद्दा’ शीर्षकको शोधपत्रमार्फत स्वतन्त्र राष्ट्रहरू (नेसन स्टेट्स) को, खासगरी आर्थिक औचित्यलाई बौद्धिक बहसको केन्द्रभागमा ल्याएका थिए । त्यस अघि सन् १९३४ मा नै लियोन ट्रटस्कीले ‘नेसन स्टेस’को कब्जाबाट उत्पादनमूलक शक्तिहरूलाई पूर्णत: मुक्त गर्ने कुरा अघि सारेका थिए ।
पूरा पढ्नुहोस्